Múa sáng tạo & Trị liệu múa

LỊCH SỬ & NGUỒN GỐC

Trị liệu Múa/ Chuyển động: Dance/Movement Therapy (DMT)

Năm 1966, Hiệp hội Trị liệu Múa Hoa Kỳ ADTA – American Dance Therapy Association được thành lập bởi nghệ sĩ tiên phong Marian Chace, đánh dấu sự ra đời chính thức của Trị liệu Múa/Chuyển động như một phương pháp trị liệu tâm lý được ứng dụng trong: bệnh viện tâm thần, cơ sở y tế, trường học, cộng đồng và trở thành một ngành trị liệu lâm sàng được công nhận trong hệ thống sức khỏe tâm thần Hoa Kỳ.

MÚA SÁNG TẠO- Mettler -based Creative Dance

Từ những năm 1940, nhà giáo dục – nghệ sĩ Barbara Mettler nổi lên như một nhân vật then chốt trong lĩnh vực múa thân nghiệm và múa sáng tạo.

Phương pháp của bà: đơn giản, hướng đến khả năng tự nhiên của cơ thể và đặt trọng tâm vào sáng tạo cá nhân và sáng tạo nhóm.

Điều đặc biệt là rất nhiều nhà trị liệu tâm lý, bác sĩ tâm thần, công tác xã hội, giáo viên khắp thế giới tìm đến học Creative Dance của Mettler không chỉ để trở thành nghệ sĩ múa, mà để ứng dụng vào công việc: giáo dục đặc biệt, chăm sóc sức khỏe, hỗ trợ tâm lý, phát triển cộng đồng , công tác xã hội...Vì họ nhận thấy sự kết nối và khả năng chữa lành tự nhiên xuất hiện trong quá trình đồng sáng tạo và biểu đạt bằng chuyển động hữu cơ của cơ thể. ( mà không cần kỹ thuật múa )

TRÍCH DẪN GỐC TỪ METTLER — về ART or THERAPY?

(Từ bài: Creative Dance—Art or Therapy? (1990), Barbara Mettler, vol.12, pp. 95–100)

“Dance can take many forms and serve many purposes. Dance can be entertainment, performance, education, psychotherapy, or religion. In its pure and basic form, dance is an art — the expressive use of body movement for communication and connection. Dance is a fundamental human need.”

“Múa có thể mang nhiều hình thức và phục vụ nhiều mục đích khác nhau. Múa có thể là giải trí, biểu diễn, giáo dục, trị liệu tâm lý, hay mang tính nghi lễ. Nhưng ở dạng thuần túy và cơ bản nhất, múa là nghệ thuật — nghệ thuật biểu đạt chuyển động cơ thể để giao tiếp và kết nối. Múa là một nhu cầu cơ bản của con người.”

Đây chính là nền tảng để phân biệt Múa sáng tạo và Trị liệu Múa/Chuyển động.

SỰ KHÁC NHAU CỐT LÕI — ESSENTIAL DIFFERENCES

MÚA SÁNG TẠO — CREATIVE DANCE về bản chất chỉ đơn giản là hình thức nghệ thuật ( dance form) với

Mục đích:

• Khơi mở sáng tạo

• Biểu đạt tự do

• Tăng nhận biết cơ thể

• Trải nghiệm thẩm mỹ & kết nối

• Dân chủ – không phán xét – ai cũng tham gia được

Theo Mettler: “Creative dance is not therapy. But it can have therapeutic effects.”

KHÔNG phải trị liệu.

Không nhằm điều trị sang chấn hay rối loạn tâm lý.

TRỊ LIỆU MÚA/CHUYỂN ĐỘNG

DANCE/MOVEMENT THERAPY (CLINICAL PRACTICE) là phương pháp trị liệu tâm lý sử dụng múa/chuyển động với mục đích trị liệu rõ ràng

Mục đích

• Điều trị lo âu, trầm cảm

• Xử lý sang chấn

• Điều hòa hệ thần kinh

• Hỗ trợ nhóm đặc biệt (autism, ADHD, PTSD, dementia…)

• Phát triển cảm xúc – xã hội

Bản chất: Đây là phương pháp trị liệu tâm lý có nền tảng khoa học bao gồm:

• mục tiêu điều trị

• quy trình đánh giá

• can thiệp lâm sàng

• ghi chép trị liệu

• yêu cầu bằng cấp & cấp phép từ nhà trị liệu có chuyên môn tối thiểu ở bậc Thạc sỹ và hơn 750 giờ thực hành với giám sát của cố vấn chuyên môn.

ADTA định nghĩa Trị liệu Múa dùng múa/chuyển động như công cụ trị liệu tâm lý trong đó bao gồm cả ngôn ngữ lời nói và ngôn ngữ chuyển động cơ thể.

Trị liệu Múa có thể dùng Múa sáng tạo không?

CÓ — nhưng chỉ như một công cụ trong rất nhiều công cụ khác mà nhà trị liệu múa/chuyển động có thể linh hoạt úng dụng theo nhu cầu và tính chất của mỗi phiên trị liệu . Những công cụ ấy là những hình thức chuyển động như : Múa sáng tạo, múa ứng tác, Múa dân gian, ballet, Chuyển động Chân thật, Laban/Bartenieff, thân nghiệm, hình thức nghi lễ, Thái cực quyền, võ, yoga....

Trong DMT, MÚC ĐÍCH điều trị nằm ở quan hệ trị liệu – phân tích chuyển động – can thiệp lâm sàng, không nằm ở điệu múa hay kỹ thuật múa.

KẾT LUẬN

• Múa sáng tạo giúp con người thăng hoa. hướng về nghệ thuật – sáng tạo – biểu đạt.

• Trị liệu Múa giúp con người hàn gắn và hồi phục, hướng về trị liệu – chữa lành – ổn định tinh thần.

Chúng gặp nhau ở ngôn ngữ chuyển động, nhưng đi hai con đường khác nhau rõ ràng về mục đích, trách nhiệm và năng lực chuyên môn của người điều phối.

Và khi hiểu đúng, xác định được ranh giới rõ ràng, chúng có thể bổ trợ cho nhau một cách rất linh hoạt và hiệu quả.